[ ألْعاقِلُ مَنْ كانَ ذَلُولًا عِنْدَ إجابَةِ الْحَقِّ ، مُنْصِفاً بِقَوْلِهِ ، جَمُوحاً عِنْدَ الْباطِلِ ، خَصيماً بِقَوْلِهِ ، يَتْرُكُ دُنْياهُ وَلا يَتْرُكُ دينَهُ ] صفات عاقل دربارهء ماهيت عقل از نظر قرآن و روايات و بزرگان دين در جلد دوم كتاب مسائلى به رشته تحرير كشيده شد ، به همين خاطر در اين باب به توضيح مسئلهء عقل نيازى نيست ، تنها اوصافى كه حضرت دربارهء اهل عقل بيان كرده‌اند به اندازهء لازم شرح داده مىشود . 1 - حق‌گو و حق‌پذير امام عليه السلام در قسمت اوّل بيان خود مىفرمايد : عاقل كسى است كه در برابر قبول حق خاضع و متواضع و در اجابت حق داراى دلى سهل و آسان و قلبى هموار باشد . سخن حق ، سخنى است كه با فطرت و عقل و قلب و روح و نفس و روابط سالم اجتماعى انسان با خانواده و جامعه و خلاصه با سعادت انسان در دنيا و آخرت هماهنگ باشد . اين گونه سخن جز از خداى مهربان و انبياى عظام و ائمهء گرامى عليهم السلام و اولياى